rS>} zÎA{cSCm Cnc cH rS yÚkMr ÑM~ cuÚ Ax cçyS} AÉMv{S} Ay~MySoñ PtdM~Z h~My vS¥ rS>Mc PtdÚv PvM}S~©Sc }Ø-_} AyaSwMv¥ PtdÚv c©SoMyA} hMcSM~Mm} AyaSwMv, c©SoMyA} PoÜSA} PsMc PwScS yS} ÑaÜS} tÁÆÉØySMt} w}¥ ArAv YMiv oSy} h©yv<SMÅ} AyaSwMva¥ tÁ’yiM} Ym PcSCm mScS wSA}µA{Mc} AyAv{MÜ¥ YMiv AÅcMc wS~ÃÉ PwSA~a dSaÜSMvS} jvÆÉDAcÕcS cz|Maa¥ rS>} ezH} a ÉÚM}~S e~SCm |S AhvMr tÁZ <jM8} PcSva zS}rHÜ} wMê zÍ~ c}S ÉHy vÜ— _dva e{e{ cM} <Ar É¡©SÜ, ~S~McNS-ÉÑ Y}a yd `ArÑSAÉc <SÉSMt XvÚCïr )Av-a-Ah® <tÅñvHMr¥ AyÅ yi} YMe rS>} x©SMv}S tS>AÖMÜ sScr <r©Ñ rS>} jÁd} zyv ‘<rHêS’} ÉS{Mv¥ rdva |S}S j8SÜAv, yS tÁíMwSÇ©, rS}S _dv AzÖ j{SÜ _c ÑSr tËM} rS>} vrÍv eÙÑ ‘j~ÉS’Ü¥

YÉ~ XA{rSz yôv! tÜS cM} _cyS} \Mn tS>ÖSv¥ jSAv aZ i’xÌm tÁZ ZA| Ktf©ñCm AvMÜ P|dSMv-PÉdSMv \Mn tS>ÖSMvS rS>} wMê cr cCnv¥ 1984 ÉSM~ ‘{tñ’-_} cCmØ h~Ai~ tAêq zS}Mr¥ rdv _Z <ArMytcMc ÉMò AvMÜ ArAv jÖÉÖ ÑMÜ yMÉAiM~v _cCm cvMmÉS eSAÖMr, ÑS>mJCm CÀqô AÅc} {MrS PtS{ÖSMvS¥ _dva SAU wSv vS rS>} {SMÉñAoj _É 320-Pr¥

Ac© XA{rSMz} YÉ~ \ôrS rS>} y©AåM§¥ _Z y©Aå§CmMc Cnc jvA<Ü Ah®SAzMvrS, çHÖSAyt yS }SjNvArc PvrS} y©AåM§} ÉMò rÍ~vS c}S hM~ vS¥ {SkdSMv wSm c}S PcÅ, cwSM~ tÁ’_cCm ÉÛ9 zS>j, PhSMd} Xh|~ tÈCî |S êq{ÚÑÊMrñ XArç{ cM} <e~zrS PsMc AyÇSMt} ÉÚtHfñ yqñömS¥ wA}qr yÜMÉ} XA{rSzMc PtMd {Mv ÑÜ rS>} cS>Mu P| PySkSCm ÉyMhMÜ zS}H rS yiM} tÅmS iAy}, yS tÁ’ojv AyaSwMv} tSAܧZ cuÚ vÜ, rS Ñ~ XAzarS} zS}¥ XAzarS jHyv ÉDMcÕ, SMtÅ ÉDMcÕ, É{Sj ÉDMcÕ¥ yA~\Mo PyÅ Aci XAzMvrS YMiv yS AiM~v |S>Mt} XAzvÜ <ArzS dÚyZ \>hÍ {SMw}¥ XA{rSMz} PhMÜa¥ Ac© XA{rSMz} {ÚdCm |dv wtSñÜ xÌMm aMn rdv XÉØd© tÅñc PxM~v SAU} AvÆ®SÉ! Ñ©S>, _Z yS} PÅSvS |SMy YÉ~ csSCm! _Z Avzñ}M|Se©rS} hSAycSCn ÑMö jHyv ÉDMcÕ XA{rSMz} É{Ù$ XAzarS¥ _yØ PÉZ Éy XAzarS} hÖSZ-\à}SZ PwA}MÜ _Z ySÇCù yi} yÜMÉa rS>} tÈ£ _AeMÜ h~S¥

‘jAb}’, ‘AtaÜS}’, ‘{Úc±} Ac AÉc2}’ PwA}MÜ PÉ AtMv} ‘}SeH PiSc}S’ XAzarS} cr vtH cr É{Ú( _dv w|ñå PwA}MÜMiv rS zSyMra XySc ~SMe¥ cMÜc yiM}} jv© }SjvHArMr _MÉ yxMÉñ} cSA~} AiMm AvMÜ <r©Syrñv¥ _ Ay AÉ _~-_} ÅyCm yÑv c}Mr AÅOwAr a }SjvHArcMt} ÉMò tÑ}{-{Ñ}{, AvMj} ɧSCm AyÉjñv vS AtMÜa¥ yS~©y¡Ì }SjHy eS>uH} {ÙrÍ©} cMÜc yiM}} {Mu©Z eS>uH wA}ySM}} t}jS {ÚMd} \w} y¡¥ Ac© rSMra PcSva PêSz yS XAz{Sv XAzy©å cM}vAv {ÚÑÊMrñ} jv©a¥ 1982Pr ‘‘cÌA~’’} cCmØ-_ P| tÁfñmvSCm fMm rS} xM~ AvtSvÅSV{Mr {ÙrÍ©} XAzarSCma A~Awy$ ÑMÜ YMi rS>} TÙArwMm¥ rS}w} vSvS cS}Mq {u©-YAÅ} tÅc PsMc {u©-vÇZ w|ñå rS>} PwÅStS} jHyMv AywÚ~ zS>mS¥ PÉrÍ} \w} PsMc PtdS _c tÅc PjSÖS <ySAÑvH PRSrASvH¥ ‘ÅSMÑvÅS’, ‘jStÁe}’, ‘dÚtSeSaÜS’ ‘YjÁyS’— {ÚÑÊMrñ AyTÙAr} XrM~ rA~MÜ |SaÜS Éy A}A~j¥ ÉMò ÉMò PtMÅ a É{SMj Av}å} wA}yrñv¥ wA}yrñv tÅñc TAhMr, iAy} eMO, ÉØeHMr, PwSÅSMc, P|RvrSÜ¥ Xv© P| Pc\ ÑM~ rS~ }SdMr vS PwM} ÑS~ PiMÖ AtMrv¥ AcØyS {î ÑMÜ wÖMrv XrHr PeR}My¥ P|{vCm PúSA}ÜS PÉSÜSvÉMv} ÑMÜAi~ ‘ÉSvMÉm yÚM~zSoñ’-_¥ yM~AiM~v, ‘‘YA{ _dva yÖZ YAi, PiSm ÑMÜ PeMi iAy`M~S¥’’

XA{rSz P| rS cM}vAv PÉCm PySkS |SÜ rS>} ÉSEArc iAy`A~} XÉH{ KyAhM®} AtMc _cyS} rScSM~¥ _Z KyAh® ÉHy ÑMÜMi _c{S® P| cS}qCm} jv© rS Ñ~, ArAv AÑA2 ySAqAj©c iAy} {Mu© <ArCïr c}Mr PwM}Miv yÜÜ vSÜMc} zÎA{cSCmMc¥

P<Rá yS yÙ$ vSÜc? rSa ÑÜ vSAc yA~\Mo? AÑA2 iAy} tÅñMc}S cdva P{Mv PvMy ‘X©Sj `o X©Sj Zm PemÉ’-_ j©Sc Avc~ÉMv} P~dS} PvÅSÜ wSe~ yÜÜ P~ScCm} zÎA{cS? yS {u©-ÇSMm} X©S~ w©SAhMvSMc? yA~\Mo vSÜcMc vShMr ÑMy _Arc P}SÅMv} {MrS, ~ÖSZMr PmãS AtMr ÑMy XêÜ PtyeMq} ÉMò¥ Ac© XA{rSz er cMÜc yiM} wS~Mm AtMöv yA~\Mo} vcÅS¥ AvAtñî c}Miv wA}qr yÜAÉMt} jv© vrÍv jSÜeSCm¥ \&Ú$ c}Miv vrÚv <jM8} Ah®vSm©cS} a eO P~dcMt}¥

P|{v ÉbÜ ~H~S yvÅSA~} YeS{H iAy ‘B©Sc’, P|dSMv XA{rSMz} zÎA{cS ÑMö {Ûc-yAu} rTqH }SAv {ÚMdSwSu©SMÜ} AÅêMc}¥ _Z zÎA{cSMr XAzvÜ c}yS} jv© XA{rSz AÅêS AvMÜMiv ZAòMr} zSÇS}, ‘P{so’ XAzMvrSMt} cSÜtSÜ¥ ‘dSAc’Pr AvMjMc _cSé {Mv KrA} cM}Miv jHyv a PwÅS PsMc wA}r©å wÚA~Å XAxÉSM}} zÎA{cSCm} jv©¥ ‘{ÑÇMr@’Pr ÅSÑTd dSMv} ÉMò wSNS AtMÜ XAzvÜ cM}Miv cMnS} AwrS} zÎA{cSÜ¥ P|{v _c |Úe YMe ‘ÅAå’Pr rS>}Z AyTM$ cMnS} AwrS} zÎA{cSÜ XAzvÜ cM} At~HwcÌ{S} rS>Mc ÑSA}MÜZ AtMÜAiM~v Avic XAzvÜ <ArzSÜ¥

_yØ ÉMò ÉMò XA{rSz PzSM~vAv XAzMvrS AÑÉSMy rS>} _cCm `T§wÛqñ zÎA{cS} csS¥ |S} {Û~ csS, ArAv ÉÚtHfñcS~ uM} AiM~v zS}rHÜ É{SMj} jvA<Ür{ zSÇ©cS}¥ Arv tÅc YMe} }SeH PiSc}SCm PtMÅ} ÉÚtË}r{ <SMåa wÛAjr ÑMrv _Z cS}Mq P| rS>} PçSMu} {Mu© rS}S dÚ>Mj PwMÜAi~ _cCm wA}Ahr XAzy©Aå¥ É{SMj} ÉyñUM} XyêÜ¥ _Z ÑrSÅS} ÑSr PsMc {ÚAå AtMr wSM}v _{vZ _c vSÜc A|Av YZv rÍM~ AvMr wSM}v AvMj} ÑSMr¥ Xy~H~SçM{¥ PwAÅÅAå AtMÜ h©SM~b jSvSMr wSM}v }SWÅAåMc¥ XvSÜSMÉ PzMg AtMr wSM}v ÉÚÅH~ É{SMj} wA}Ahr y©Sc}qCm¥ ÑrSÅSéU ɧM}} tÅMc rS>} _Z _cM}SdS y©Aå§CmZ rS>Mc rÍM~ AvMÜ AeMÜAi~ jvA<ÜrS} ÉSZMèSMv hSAwMÜ¥ |dv yS~c XA{rSz ZxMrcSM}} PtaÜS wÜÉS iÂ>MÖ PxM~ AtMÜAi~, yM~Ai~, ‘‘jÁMr ÉSx c}rS d>, Azd PvAÑ {SØrS d>, wÜÉS \nSMc PtS’’, rdv PÉZ csS <Ar)Avr ÑMÜAi~ PtÅ jÁMÖ }SUS} PiM~Mt} {ÚMd¥

XA{rSz _dv XyÅ© }SeH vv¥ vS }SeH PiSc}S, vS }SeH yÚMÖS¥ Ac© _dva ArAv dÚë>jMiv rS>} ÉS{SAjc <SÉAòcrS¥ rS} ÉyMhMÜ ÉSEArc <{Sq, ‘Pty’¥ PÅSvS |SÜ, ‘Pty’-_} wA}hS~c PeSAy2 AvÑS~Av} Ah®vSm©Cm <s{yS} cMv XA{rSz YéÑ PtdSvAv¥ ÑÜMrS wÚA~Å XAxÉSM}} P}S~ c}Mr c}Mr èSå ÑMÜ wMÖAiM~v¥ Ac© XyMÅMÇ iAyCm ArAv P| cS}Mq PyMi AvM~v PÉCm {Mv ÑÜ, eOCm} <SÉAòcrS¥ XA{rSz a a{ wÚA} tÁ’jMvZ wÚA~Å XAxÉS} a XAz7_tÜ y¡Ì¥ rxSrmS ÑMö, XA{rSz XòHcS}y$ ÉØAyuSv a YZMv} <Ar, Ac© aM{} {SsSÜ fÚ}Mi P{R~ySt-ÉæSÉySt AyM}SuH PwScSCm¥ cAOr ÉæSÉySMt} P{ScSAy~S c}Mr a{ }SjNvArc PvrÏM§} cSMi YßAyçÜ cM}¥ 2002-_} `j}Sr tSòS} wA}M<AêMr yM}StSÜ Pyò PycSA} Ñr©ScSM¢} {MrS _cCm fmvS PtdSMvS ÑMÜMi ‘Pty’-_, P|dSMv a{ wÚA}-} zÎA{cS vM}4 P{SAt} XvÚer wÚA~Å XAxÉS}Mt} {MrSZ v©ãS}jvc¥ <ArySMt TMd tS>ÖSM~v XA{rSz _yØ <Sq AtM~v a{ wÚA}}Z ÑSMr¥

‘Pty’ _yØ rS} cMÜc {SÉ YMe ‘dSAc’Pr XA{rSz AxM} _MÉMiv ÉSEArc }SjNvArc fmvSyA~} fÛAqñ~ YyMrñ¥ y~Mr PhMÜMiv, u{ñAv}MwêrS} ÉSØAyuSAvc tSAܧCm }SW yS rS} wÚA~Å _AÖMÜ P|Mr wSM} vS PcSva XjÁÑSMrZ¥ vS ÉæSÉySt t{Mv} vSM{, vS Yz©å}Hq ÉÚ}êS} AxAcM}¥ Yj 2004 AvySñhMv Ay Pj Aw-} w}SjMÜ} w} {Mv ÑMö, _Z yåy© PrS ÑMr wS}r AvySñAhr É}cSM}}Z {ÚMd} csS¥ {Mv }SdS t}cS}, ‘dSAc’ a ‘Pty’ KrA} ÑMÜMi _v Ao _ Y{M~, |dv dÚy c{ P~ScZ XvÚ{Sv cM}AiM~v ySjMwÜH É}cSM}} wrv YÉ7¥ _Z wA}AôArMr ÉSÑÉ PtAdMÜMiv AvÑS~SAv¥ Ac© ÉyMhMÜ yÖ ySAjCm uM}AiM~v XA{rSzZ¥

rS>} cS>Mu _dva w|ñå P| iAy`A~ rS} P{Sm ySMjm ÉSMÖ hS}MÅS PcSCm mScS¥ XAzvÜ cM}v <Mr©cCm Atv¥ É£SMÑ }AyyS} PvZ¥ ÉÑuA{ñqH jÜS _ yS} }SjvHArMr <MyÅ c}Miv, É{SjyStH wSCmñ} }Sj©ÉzS ÉtÉ©S ÑMÜ¥ wÚ® XAzMÇc rS>} <SMq} y¡Ì, |S} ÉMò <SÜZ PyÅ Aci ZAòrwÛqñ Pmcò P{MÉj AyAv{Ü cM}v P{SySZM~¥ _yØ AwrS-wÚM®} {Mu© <SÜZ hM~ jÁMrS-jS{S AyAv{Ü¥